از : آل‌چوپان ( 744 - 835 ه . ق ) ، آل‌جلاير ( جلايريان ، ايلكانيان ) ، آل‌مظفر و سربداران . افزون بر خاندان‌هاى ياد شده ، ساداتِ مازندران تا سال 794 ه . ق ؛ كاركيا در لاهيجان تا سال 1060 ه . ق ؛ آل كرت در هرات ، شرق خراسان و افغانستان كنونى با نفوذ در سيستان و كرمان تا سال 791 ه . ق ؛ آل اينجو در فارس و اصفهان تا سال 758 ه . ق ؛ ملوك شبانكاره در منطقه بين فارس و كرمان در خليج فارس تا سال 756 ه . ق ؛ حكام لار تا سال 983 ه . ق ؛ ملوك هرمز تا سال 1031 ه . ق ؛ اتابكان لر بزرگ تا سال 828 ه . ق و اتابكان لر كوچك تا سال 1006 ه . ق حكومت كردند . برخى از اين حكومت‌هاى محلى مشروعيت خود را از خاندان ايلخانى « 1 » يا خلفاى تشريفاتى مصر مىگرفتند و به نام آنها خطبه مىخواندند . « 2 » چنان‌كه ارطنا ، نايب حكومت روم از سوى ابوسعيد ، پس از مرگ وى ، نامه‌اى به ملك ناصر ، سلطان مصر نوشت و خود را تحت حمايت او قرار داد . ملك ناصر نيز براى او خلعت و حكم نيابت سلطنت بلاد روم فرستاد . « 3 » حتى برخى از اين حاكمان پس از احساس خطر نيز به مصر پناه مىبردند ؛ چنان‌كه سلطان احمد جلايرى و قرايوسف تركمان در مقابل حمله تيمور به مصر گريختند . « 4 » از روابط اين دولت‌هاى محلى با حجاز اطلاع چندانى در دست نيست كه از عوامل آن به اين موارد مىتوان اشاره كرد : الف ) تيرگى روابط با دولت مماليك مصر مناسبات خصمانه برخى دولت‌هاى محلى ايران در اين زمان ، امكان حضور آنها را در حجاز منتفى مىكرد . البته برخى دولت‌هاى مهم اين‌دوره همچون آل جلاير ،

--> ( 1 ) . مطلع السعدين ، صص 161 - 163 ؛ حبيب السير ، ج 3 ، صص 229 و 230 ؛ لب التواريخ ، ص 258 . ( 2 ) . ر . ك : مطلع السعدين ، صص 299 و 300 . ( 3 ) . النجوم الزاهره ، ج 10 ، ص 289 . ( 4 ) . همان ، ج 13 ، ص 181 .